Rice Farming : बासमती धानाची शास्त्रोक्त शेती बनवेल मालामाल! पण ‘या’ गोष्टींची घ्यावी लागते विशेष काळजी – Ahmednagarlive24

Written by

Rice Farming : भारत हा कृषीप्रधान देश आहे, भात हे आपल्या देशातील महत्त्वाचे पीक आहे, जे एकूण पीक क्षेत्राच्या एक चतुर्थांश क्षेत्रावर घेतले जाते. भात (Rice Crop) हे भारतीय लोकसंख्येच्या अर्ध्याहून अधिक लोकांचे मुख्य अन्न आहे. जगातील मानवी लोकसंख्येचा एक मोठा भाग भाताचे सेवन करत असतो.
आशियामध्ये मोठ्या प्रमाणात भात खाल्ला जातो. भात (Paddy Crop) हे जगातील तीन महत्त्वाच्या अन्न पिकांपैकी एक आहे, जगात सुमारे 150 दशलक्ष हेक्टर आणि आशियामध्ये 135 दशलक्ष हेक्टरमध्ये त्याची लागवड केली जाते. बासमती जातीच्या धानाला (Basmati Rice Crop) जगभरात मागणी आहे.
विशेष म्हणजे भारत आणि पाकिस्तान हे बासमती तांदळाचे जनक मानले जातात. हरित क्रांतीनंतर भारतात अन्नधान्यामध्ये स्वयंपूर्णता मिळवून बासमती भाताची जागतिक मागणी आणि त्याची निर्यात क्षमता लक्षात घेता बासमती भातशेती (Basmati Rice Farming) अत्यंत महत्त्वाची बनली आहे.
शेतकरी बांधवांना (Farmer) आता बासमती भातशेती करताना कीटकनाशकांच्या वापराबाबत काळजी घ्यावी लागणार आहे. अमेरिका, युरोपियन युनियन आणि इराणने सांगितले आहे की, जर बासमतीमध्ये निर्धारित प्रमाणापेक्षा जास्त कीटकनाशकाचा वापर केला गेला तर त्याची निर्यात करता येणार नाही. भातशेती ही शेतकरी बांधवांसाठी अत्यंत महत्त्वाची असून ती ते मोठ्या प्रमाणावर करतात.
मे महिन्यापासून शेतकरी बांधव भाताच्या लागवडीची तयारी सुरू करतात, खरीप हंगामातील (Kharif Season) प्रमुख पिकांपैकी एक असलेल्या भातपिकाची संपूर्ण भारतात लागवड केली जाते. शेतकऱ्याला धान पिकापासून चांगले उत्पादन घ्यायचे असेल तर त्याने सुरुवातीपासूनच काही गोष्टींची काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
बासमती भातशेती
बासमती तांदूळ पिकवणाऱ्या शेतकरी बांधवांनी ही गोष्ट जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. आणि ते विकण्यासाठी बाजाराची मदत घेतात जेणेकरून त्यांना चांगला नफा मिळू शकेल.  भारत हा बासमती तांदळाचा सर्वात मोठा निर्यातदार देश आहे आणि जगाच्या एकूण बासमती उत्पादनात भारताचा वाटा 25 टक्के आहे.
भारत दरवर्षी 30 हजार कोटींहून अधिक किमतीचा बासमती तांदूळ निर्यात करतो. बासमती तांदूळ हा तांदळाच्या सर्वोत्कृष्ट जातींपैकी एक आहे, हा तांदूळ त्याच्या अनोख्या सुगंध आणि चवीसाठी जगभर ओळखला जातो. बासमती तांदळाच्याही अनेक जाती आहेत.
बासमती भात लागवडीसाठी शेतकऱ्यांना कृषी तंत्रज्ञानाचे ज्ञान असणे आवश्यक आहे जेणेकरून त्यांची उत्पादकता वाढू शकेल. धानाची उत्पादकता वाढवण्यासाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे माती आणि हवामानाचा योग्य पद्धतीने विचार करून त्याचे वाण निवडणे.
बासमती तांदळाच्या जाती
पुसा बासमती 1637 :- बासमती भाताच्या या जातीची प्रामुख्याने बिहार, उत्तर प्रदेश, पंजाब, हरियाणा येथे लागवड केली जाते. प्रति एकर लागवडीसाठी 6 किलो बियाणे लागते.  झाडे मध्यम उंचीची असतात. भाताच्या लोंब्या आणि आकर्षक आहेत. दाणे लांब आणि कडक असतात. हे वाण 135 ते 140 दिवसांत परिपक्व होते. प्रति एकर लागवड केल्यास 25 क्विंटलपर्यंत उत्पादन मिळू शकते.
पुसा बासमती 1509 :- बासमती भाताची ही जात दिल्ली, पंजाब, हरियाणा येथे लागवडीसाठी योग्य आहे. वनस्पतींची लांबी लहान असते. त्यामुळे झाडे पडण्याची समस्या कमी होते. त्याचे दाणे लांब असतात. पीक पक्व होऊन तयार होण्यासाठी 115 ते 120 दिवस लागतात. एकरी 20 ते 22 क्विंटलपर्यंत उत्पादन मिळते.
या जातींशिवाय आपल्या देशात इतर अनेक जातींचीही लागवड केली जाते.  ज्यामध्ये पुसा बासमती 6, पुसा- 44, PNR-546, PNR-381, वल्लभ बासमती 22, मालवीय-105, इत्यादींचा समावेश आहे.
जमीन निवड आणि पद्धत
बासमती भाताच्या लागवडीसाठी, चांगली पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता असलेली गुळगुळीत किंवा चिकणमाती जमीन योग्य आहे, भातशेतीसाठी वेळेत जमिनीची नांगरणी करावी. यासोबतच शेताला मजबूत कुंपण घालावे. या प्रक्रियेद्वारे पावसाचे पाणीही जास्त काळ शेतात साठवता येते. भाताच्या रोवणीसाठी शेताला एक आठवडा आधी पाणी द्यावे. 
बियाणे उपचार
रोपवाटिका लागवड करण्यापूर्वी बीजप्रक्रिया करणे आवश्यक आहे. अन्यथा, भात बियाण बोगस निघाल्यास तुम्हाला त्रास होऊ शकतो.
बियाण्याचे प्रमाण
जातीनुसार बासमती धानासाठी 25-30 कि.ग्रॅ. हेक्टरी बियाणे पुरेसे आहे. 2 ग्रॅम/किलो. बियाण्यास कार्बेन्डाझिमची प्रक्रिया करून पेरणी करावी.

source

Article Tags:

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Shares